پژو ۲۰۶ یکی از موفقترین خودروهای هاچبک تاریخ صنعت خودروسازی است که شرکت فرانسوی پژو آن را در سال ۱۹۹۸ بهعنوان جانشین مدل ۲۰۵ معرفی کرد. این خودرو در دورهای به بازار عرضه شد که پژو با مشکلات مالی روبهرو بود و موفقیت چشمگیر ۲۰۶، بهویژه کسب عنوان پرفروشترین خودروی اروپا در سالهای ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۴، نقش مهمی در بهبود وضعیت این شرکت ایفا کرد. استقبال گسترده از این مدل باعث شد تولید تیپهای مختلف پژو ۲۰۶ در کشورهای مختلف، از جمله ایران، راهاندازی شود.
پژو ۲۰۶ با طراحی جذاب، ابعاد جمعوجور، مصرف سوخت مناسب، شتاب قابل قبول و هندلینگ مطلوب، به یکی از محبوبترین خودروهای کلاس B تبدیل شد. در ایران، این خودرو ابتدا در سال ۱۳۸۰ بهصورت وارداتی عرضه شد و از سال ۱۳۸۴ تولید آن توسط ایرانخودرو آغاز گردید. محبوبیت بالای این خودرو موجب شد تیپهای مختلف پژو ۲۰۶ با امکانات، پیشرانهها و تجهیزات متنوع به بازار عرضه شوند و پاسخگوی نیاز گروههای مختلف خریداران باشند.
از نظر ایمنی، نسخههای اولیه فرانسوی این خودرو موفق به دریافت ۴ ستاره ایمنی از Euro NCAP شدند، اما با گذشت زمان و تغییر استانداردهای جهانی، سطح ایمنی آن در مقایسه با خودروهای جدید کاهش یافته است. همچنین پس از اعمال تحریمهای بینالمللی در دهه ۱۳۹۰، ایرانخودرو با بومیسازی بسیاری از قطعات فنی و الکترونیکی، تغییراتی در ساختار این خودرو ایجاد کرد که تفاوتهایی میان نسخههای تولید داخل و مدلهای اولیه فرانسوی به وجود آورد.

تحلیل عمیق مهندسی و تفاوتهای فنی تیپهای هاچبک
پژو ۲۰۶ هاچبک در طول دو دهه تولید در ایران در قالب ۶ تیپ مجزا با مشخصات فنی، سیستمهای انتقال قدرت و سطوح تجهیزاتی کاملاً متفاوت عرضه شده است.
پژو ۲۰۶ تیپ ۱
تیپ ۱ به عنوان پایهایترین و قدیمیترین نسخه هاچبک در سالهای ۱۳۸۰ و ۱۳۸۱ به صورت محدود وارد و مونتاژ شد. این نسخه به پیشرانه ۱.۴ لیتری تنفس طبیعی TU3 مجهز است که توانایی تولید ۷۵ اسب بخار قدرت و ۱۱۸ نیوتنمتر گشتاور را دارد. سیستم سیمکشی این تیپ فاقد ساختار مالتیپلکس بوده و از یک شبکه برق کاملاً ساده بهره میبرد. از ویژگیهای متمایزکننده کابین تیپ ۱ میتوان به فرمان دو شاخه با لوگوی مشکیرنگ پژو، قرارگیری شاسی بوق روی دسته راهنما (به جای روی فرمان) و ساعت دیجیتال بسیار ساده در بالای داشبورد اشاره کرد که برخلاف تیپهای بعدی فاقد قابلیت نمایش تاریخ یا اطلاعات کامپیوتر سفری است. این نسخه مجهز به سیستم صوتی کاستخور قدیمی بوده و فاقد سیستم ترمز ضدقفل (ABS) و کیسه هوا است.

پژو ۲۰۶ تیپ ۲
تیپ ۲ پرتیراژترین نسخه هاچبک پژو ۲۰۶ در بازار کشور است که تولید آن از ابتدای دهه هشتاد آغاز شد. این تیپ از همان پیشرانه ۱.۴ لیتری TU3 و گیربکس ۵ سرعته دستی استفاده میکند. تفاوت بنیادین این مدل با تیپ ۱، بهرهمندی از سیستم برق پیشرفته مالتیپلکس و فرمان سه شاخه با نشان کرومی پژو است که شاسی بوق نیز به مرکز فرمان منتقل شده است. بر روی گلگیر جلوی این خودرو عبارت EL 1.4 حک شده است که نشاندهنده کلاس نیمهفول آن است. مدلهای تولید شده قبل از سال ۱۳۸۸ فاقد سیستم ترمز ABS و کیسه هوا بودند و آینههای جانبی و شیشههای عقب آنها به صورت دستی تنظیم میشدند. با این حال، از اواخر سال ۱۳۸۸ به بعد، تجهیزاتی نظیر ترمز ABS، کیسه هوای راننده (و سرنشین از سال ۱۳۹۰)، ساعت دیجیتال بزرگتر و سنسور دنده عقب به این تیپ اضافه شد.

پژو ۲۰۶ تیپ ۳ و نسخه پانوراما
تیپ ۳ تا سال ۱۳۹۱ به عنوان یک نسخه لوکس با پیشرانه اقتصادی شناخته میشد. این خودرو از مشخصات فنی کاملاً مشابه تیپ ۲ (موتور TU3 و گیربکس دستی) استفاده میکند، اما از نظر امکانات رفاهی کاملاً همسطح تیپ ۵ (فولآپشن) است. از آپشنهای اضافه این مدل نسبت به تیپ ۲ قدیمی میتوان به آینههای جانبی برقی مجهز به گرمکن، چهار شیشه بالابر برقی، سیستم تهویه مطبوع اتوماتیک دیجیتال، بلندگوهای داخل دربهای عقب و سه عدد پشتسری صندلی عقب اشاره کرد. روی گلگیر جلوی این مدل عبارت LX 1.4 نوشته شده است.
در سالهای اخیر، ایرانخودرو نسخه جدیدی از این خودرو را با نام تیپ ۳ پانوراما روانه بازار کرده است. این نسخه جدید علاوه بر دارا بودن امکانات رفاهی نسخه قدیمی، به سقف شیشهای (پانوراما)، زههای جانبی و دستگیرههای همرنگ بدنه و رینگهای آلومینیومی اسپرت تجهیز شده است تا ظاهری شبیهتر به پژو ۲۰۷ داشته باشد.

پژو ۲۰۶ تیپ ۴
تیپ ۴ نسخهای بسیار محدود و خاص است که تنها به تعداد تقریبی ۲۰۰ دستگاه به صورت کاملاً وارداتی (CBU) وارد ایران شد. این خودرو به پیشرانه ۱.۶ لیتری ۱۶ سوپاپ TU5 با قدرت ۱۱۰ اسب بخار و گیربکس ۴ سرعته اتوماتیک AL4 مجهز است. گیربکس اتوماتیک این مدل دارای حالتهای اسپرت و برفی است اما فاقد قابلیت تعویض دنده به صورت دستی (تیپترونیک) میباشد. از امکانات منحصربهفرد تیپ ۴ میتوان به سنسور باران، محفظه مخفی هوشمند زیر صندلی سرنشین جلو، تودوزی متفاوت و توری نگهدارنده وسایل در صندوق عقب اشاره کرد، هرچند که شیشههای عقب و سیستم تهویه مطبوع آن دستی هستند.

پژو ۲۰۶ تیپ ۵
تیپ ۵ بدون شک محبوبترین و نمادینترین هاچبک دندهای در بازار ایران است که تولید آن از سال ۱۳۸۲ آغاز شد. این نسخه به پیشرانه قدرتمند ۱.۶ لیتری TU5 با قدرت ۱۰۵ اسب بخار (۱۰۸ اسب بخار در مدلهای فرانسوی اولیه) و گشتاور ۱۴۲ نیوتنمتر مجهز است که با یک گیربکس ۵ سرعته دستی هماهنگ شده است. بر روی گلگیر جلوی این مدل عبارت LX 1.6 نوشته شده است. تیپ ۵ از نظر امکانات رفاهی مشابه تیپ ۳ بوده و دارای چهار شیشه برقی، آینههای برقی با گرمکن و تهویه مطبوع اتوماتیک است. از مشخصات برجسته این تیپ میتوان به ترمزهای دیسکی خنکشونده در جلو و ترمزهای دیسکی توپر در عقب اشاره کرد که با سیستمهای ترمز ABS چهارکاناله، EBD و EBA تقویت شدهاند.
دینامیک رانندگی این تیپ چالاک ارزیابی میشود، اما به دلیل سیستم تعلیق عقب نیمهمستقل میله پیچشی و عدم برخورداری از سیستم کنترل پایداری الکترونیکی (ESP)، راننده باید در پیچهای تند و فرمان دادنهای ناگهانی نهایت دقت را داشته باشد تا از بیشفرمانی و انحراف ناگهانی بخش عقب خودرو جلوگیری کند.

پژو ۲۰۶ تیپ ۶
تیپ ۶ نسخه نهایی و فولآپشن اتوماتیک هاچبک پژو ۲۰۶ است. این مدل به همان پیشرانه ۱.۶ لیتری TU5 تیپ ۵ مجهز شده است، با این تفاوت که انتقال قدرت بر عهده یک گیربکس ۴ سرعته اتوماتیک AL4 با قابلیت تعویض دنده به صورت دستی (تیپترونیک) قرار دارد. روی گلگیر جلوی مدلهای بالاتر این تیپ عبارت ALX 1.6 حک شده است. این مدل به دلیل استهلاک بالای گیربکس اتوماتیک در ترافیکهای شهری، نیازمند نگهداری بسیار دقیقتر و سرویسهای دورهای منظمتری نسبت به نسخههای دندهای است.

مشخصات فنی و تفاوتهای تیپهای مختلف پژو ۲۰۶ صندوقدار (SD)
در سال ۱۳۸۴، شرکت ایرانخودرو با همکاری کمپانی پژو فرانسه، پروژه طراحی و تولید نسخه صندوقدار پژو ۲۰۶ را با نام ۲۰۶ SD (کوتاهشده عبارت سدان) کلید زد تا جای خالی یک سدان خانوادگی کوچکتر از سمند و ۴۰۵ را در سبد محصولات خود پر کند. طرح اولیه این خودرو در نمایشگاه بینالمللی فرانکفورت ۲۰۰۵ با نام پروژه آریان رونمایی شد.
مهندسی سیستم تعلیق و اکسل عقب در مدلهای صندوقدار
مهمترین تغییر فنی اعمالشده بر روی پژو ۲۰۶ صندوقدار نسبت به نسخه هاچبک، بازطراحی کامل سیستم تعلیق و اکسل عقب است. با اضافه شدن صندوق عقب و وزن کپسول گاز در برخی تیپها، مهندسان اتصالات فنربندی عقب را به طور کامل تغییر دادند. ساختار جدید اکسل عقب این خودرو دقیقاً برگرفته از مدلهای اسپرت و پایدار پژو یعنی ۲۰۶ RC و ۲۰۶ GTi است. این سیستم تعلیق مجهز به بازوهای تعادلی صلبتر و ساختار میله پیچشی ارتقایافته است که پایداری و ثبات حرکتی خودرو را در مانورهای ناگهانی و پیچهای تند به شدت افزایش میدهد. در نتیجه، بر خلاف نسخه هاچبک، تمایل بخش عقب خودرو به واژگونی یا خروج از جاده به حداقل رسیده و ارتفاع عقب خودرو نیز به دلیل تحمل وزن بار صندوق، حدود ۳۰ میلیمتر بالاتر طراحی شده است.
بررسی تیپهای هشتگانه پژو ۲۰۶ صندوقدار (SD)
تیپ V1:
این نسخه مجهز به پیشرانه ۱.۶ لیتری TU5 و گیربکس ۵ سرعته دستی است. از نظر امکانات رفاهی، V1 در زمره مدلهای نیمهفول (مشابه تیپ ۲ هاچبک) قرار میگیرد؛ به طوری که فاقد سیستم تهویه اتوماتیک، آینههای برقی، سیستم ضدسرقت ایموبلایزر، سنسور دنده عقب و شیشهبالابرهای برقی عقب است و ترمزهای عقب آن از نوع کاسهای هستند.
تیپ V2:
مشخصات فنی و سطح تجهیزات رفاهی این مدل کاملاً مشابه تیپ V1 است، اما قوای محرکه پیشرانه TU5 آن به سیستم پایه گازسوز (Dual-Fuel) مجهز گردیده که کپسول CNG آن درون صندوق عقب تعبیه شده است.
تیپ V4:
این تریم نسخه بسیار محدودی بود که در مراحل اولیه عرضه با پیشرانه ۱.۴ لیتری TU3 و سطح امکانات کاملاً پایه مشابه تیپ ۲ هاچبک تولید و سریعاً از چرخه تولید خارج شد.
تیپ V6:
این مدل با پیشرانه ۱.۴ لیتری TU3 و گیربکس ۵ سرعته دستی عرضه شد. سطح تجهیزات رفاهی V6 بین تیپ ۲ و ۵ هاچبک قرار دارد؛ به طوری که دارای ترمز ABS، کیسه هوای جلو، آینههای جانبی برقی و پشتسریهای صندلی عقب است، اما سیستم تهویه مطبوع آن دستی بوده و شیشههای عقب آن به صورت دستی تنظیم میشوند.
تیپ V8:
این نسخه فولترین، باکیفیتترین و محبوبترین تیپ دندهای پژو ۲۰۶ صندوقدار است که تولید آن تا سال ۱۴۰۰ ادامه داشت. V8 از پیشرانه ۱.۶ لیتری TU5 و گیربکس دستی ۵ سرعته بهره میبرد و تجهیزات رفاهی آن دقیقاً معادل تیپ ۵ هاچبک شامل تهویه اتوماتیک دیجیتال، چهار شیشه برقی، آینههای برقی با گرمکن، سیستم ضدسرقت، سنسور پارک عقب و ترمزهای چهار چرخ دیسکی است.

تیپ V9:
کاملترین نسخه اتوماتیک خانواده سدان است که از پیشرانه TU5 و گیربکس ۴ سرعته اتوماتیک AL4 با قابلیت تیپترونیک استفاده میکند. آپشنهای رفاهی این مدل کاملاً همسطح V8 است، هرچند از سال ۱۳۹۸ به بعد در برخی مدلها سنسور عقب، سیستم پخش CD و ترمز دیسکی عقب از روی آن حذف گردید.
تیپ V10:
این تریم نسخه فولآپشن دوگانهسوز است. V10 ترکیب هوشمندانهای از سیستم انتقال قدرت و پیشرانه پایه گازسوز تیپ V2 را با امکانات رفاهی و تزیینات لوکس تیپ V8 ارائه میدهد.
تیپ V19:
این تریم یکی از کمیابترین نسخههای صندوقدار است که بین سالهای ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۰ روانه بازار شد. V19 مجهز به پیشرانه ۱.۴ لیتری TU3 و گیربکس ۵ سرعته دستی است، اما از نظر آپشنهای رفاهی کاملاً مشابه تریم V8 (فولآپشن) طراحی شده و حتی دارای روکش چرمی غربیلک فرمان است. ظاهر خارجی این مدل به دلیل برخورداری از ضربهگیرها (زهها)، سپرها و دستگیرههای همرنگ بدنه در کنار رینگهای آلومینیومی استاندارد کاملاً مشابه نسخههای صادراتی پژو ۲۰۶ سدان است.
تیپ V20:
پایهایترین نسخه سدان با موتور ۱.۴ لیتری TU3 و گیربکس ۵ سرعته دستی است که از نظر سطح آپشنهای رفاهی و ایمنی کاملاً مشابه تیپ ۲ هاچبک بوده و فاقد آینههای برقی، شیشههای عقب برقی و سیستم تهویه اتوماتیک است.
مقایسه و تحلیل ساختاری قطعات فنی و آپشنهای تیپهای هاچبک و صندوقدار
در بررسی جامع خانواده پژو ۲۰۶، طبقهبندی فنی و تجهیزاتی قطعات از اهمیت بالایی برخوردار است. جدولهای زیر جزئیات مقایسهای این بخشها را نشان میدهند.
جدول جامع مقایسه مشخصات فنی و ابعادی تیپهای هاچبک پژو ۲۰۶
| شاخص فنی و ابعادی | تیپ ۱ | تیپ ۲ | تیپ ۳ | تیپ ۴ | تیپ ۵ | تیپ ۶ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| نوع پیشرانه | TU3 | TU3 | TU3 | TU5 | TU5 | TU5 |
| حجم موتور (cc) | ۱۳۶۰ | ۱۳۶۰ | ۱۳۶۰ | ۱۵۸۷ | ۱۵۸۷ | ۱۵۸۷ |
| تعداد سوپاپ | ۸ | ۸ | ۸ | ۱۶ | ۱۶ | ۱۶ |
| قدرت موتور (hp) | ۷۵ | ۷۵ | ۷۵ | ۱۱۰ | ۱۰۵ | ۱۰۵ |
| گشتاور (Nm) | ۱۱۸ | ۱۱۸ | ۱۱۸ | ۱۴۲ | ۱۴۲ | ۱۴۲ |
| نسبت تراکم | ۹.۶:۱ | ۹.۶:۱ | ۹.۶:۱ | ۱۰.۵:۱ | ۱۰.۵:۱ | ۱۰.۵:۱ |
| نوع گیربکس | ۵ دستی | ۵ دستی | ۵ دستی | ۴ اتوماتیک | ۵ دستی | ۴ اتوماتیک |
| شتاب ۰-۱۰۰ (ثانیه) | ۱۴.۰ | ۱۴.۱ | ۱۴.۱ | ۱۲.۵ | ۱۱.۶ | ۱۳.۴ |
| حداکثر سرعت (km/h) | ۱۷۰ | ۱۷۰ | ۱۷۰ | ۱۹۰ | ۱۸۵ | ۱۹۰ |
| مصرف سوخت ترکیبی | ۶.۴ | ۶.۴ | ۶.۴ | ۷.۳ | ۶.۶ | ۷.۱ |
| وزن خالص (kg) | ۱۰۲۵ | ۱۰۲۵ | ۱۰۲۵ | ۱۰۹۶ | ۱۰۵۴ | ۱۰۹۶ |
| ظرفیت صندوق عقب (L) | ۲۴۵ | ۲۴۵ | ۲۴۵ | ۲۴۵ | ۲۴۵ | ۲۴۵ |
جدول جامع مقایسه مشخصات فنی و ابعادی تیپهای صندوقدار پژو ۲۰۶ (SD)
| شاخص فنی و ابعادی | V1 | V2 | V6 | V8 | V9 | V10 | V19 | V20 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| نوع پیشرانه | TU5 | TU5 | TU3 | TU5 | TU5 | TU5 | TU3 | TU3 |
| نوع سوخت مصرفی | بنزین | دوگانهسوز | بنزین | بنزین | بنزین | دوگانهسوز | بنزین | بنزین |
| قدرت موتور (hp) | ۱۰۵ | ۹۵ (گاز) | ۷۵ | ۱۰۵ | ۱۰۵ | ۹۵ (گاز) | ۷۵ | ۷۵ |
| گشتاور (Nm) | ۱۴۲ | ۱۲۵ (گاز) | ۱۱۸ | ۱۴۲ | ۱۴۲ | ۱۲۵ (گاز) | ۱۱۸ | ۱۱۸ |
| نوع گیربکس | ۵ دستی | ۵ دستی | ۵ دستی | ۵ دستی | ۴ اتوماتیک | ۵ دستی | ۵ دستی | ۵ دستی |
| شتاب ۰-۱۰۰ (ثانیه) | ۱۲.۰ | ۱۳.۲ | ۱۴.۱ | ۱۱.۴ | ۱۲.۶ | ۱۲.۲ | ۱۴.۱ | ۱۴.۱ |
| حداکثر سرعت (km/h) | ۱۸۵ | ۱۸۳ | ۱۷۰ | ۱۹۳ | ۱۸۹ | ۱۹۰ | ۱۷۰ | ۱۷۰ |
| مصرف سوخت ترکیبی | ۷.۴ | ۷.۴ | ۶.۴ | ۶.۶ | ۷.۳ | ۷.۴ | ۶.۴ | ۶.۴ |
| وزن خالص (kg) | ۱۰۵۴ | ۱۱۰۰ | ۱۰۵۴ | ۱۰۸۶ | ۱۱۰۴ | ۱۱۳۸ | ۱۰۵۴ | ۱۰۵۴ |
| ظرفیت صندوق عقب (L) | ۴۵۰ | ۳۲۵ | ۴۵۰ | ۴۵۰ | ۴۵۰ | ۳۲۵ | ۴۵۰ | ۴۵۰ |
تحلیل مهندسی شبکه برق و سیستمهای مالتیپلکس
پژو ۲۰۶ اولین خودرو در بازار ایران بود که به سیستم سیمکشی انقلابی و پیشرفته مالتیپلکس (Multiplex) تجهیز شد. سیستمهای برقی مالتیپلکس به جای استفاده از دستهسیمهای حجیم، قدیمی و سنگین، از یک بستر شبکه ارتباطی دیجیتال برای ارسال کدهای دستوری استفاده میکنند که به شدت تعداد سیمهای فیزیکی را کاهش داده و عیبیابی خودرو را تسهیل میکند.
ساختار شبکه مالتیپلکس فرانسوی (مدلهای قبل از ۱۳۹۲)
در ساختار برقی فرانسوی الاصل پژو ۲۰۶، کل سیستم برقی خودرو بر پایه یونیت مرکزی فوقالعاده هوشمندی به نام BSI (Built-in Systems Interface) مدیریت میشود که در زیر داشبورد سمت راننده قرار گرفته است. این سیستم وظیفه واسطهگری میان کل شبکه خودرو را بر عهده دارد و برای انتقال روان و سریع اطلاعات از دو شبکه مجزا بهره میگیرد:
- شبکه CAN: این پروتکل با سرعت بالا برای تبادل دادههای حیاتی پیشرانه، سیستم ترمز ABS و گیربکس اتوماتیک با مقاومت شبکه ۶۰ اهم در حالت بسته و ۱۲۰ اهم در حالت باز طراحی شده است. قطع شدن این شبکه منجر به روشن نشدن چراغ چک انژکتور و از کار افتادن کامل عقربه دور موتور میگردد.
- شبکه VAN: این پروتکل با سرعت پایینتر وظیفه کنترل ادوات بدنه و رفاهی را بر عهده دارد. این بخش به زیرشاخههای VAN Comfort با سرعت ۱۲۵ کیلوبایت بر ثانیه (برای نمایشگر داشبورد و سیستم صوتی) و VAN Body با سرعت ۶۲ کیلوبایت بر ثانیه (برای دسته راهنما یا COM2000 و پنل کنترلها) تقسیم میشود.
تشخیص این سیستم از روی نام تجاری JAEGER حکشده روی پنل کیلومتر و وجود نود مدیریت محفظه موتور موسوم به BM34 امکانپذیر است. ویژگی منحصربهفرد این ساختار برقی، انعطافپذیری بالای آن است؛ به طوری که مالکان میتوانند آپشنهایی همچون کروز کنترل، سنسور نور و باران و دزدگیر فابریک را بدون هرگونه سیمکشی اضافی و به صورت فابریک روی خودرو فعال نمایند.

ساختارهای برق ایرانیزه شده (مدلهای ۱۳۹۲ به بعد)
پس از قطع همکاری پژو فرانسه، ایرانخودرو پلتفرم سیمکشی خودرو را با بومیسازی تغییر داد که به دو سیستم اصلی تقسیم میشود:
۱. شبکه اکوماکس کروز (Eco Mux)
این پلتفرم که با نام تجاری CROUSE روی پنل پشت آمپر شناخته میشود، از ۴ نود اصلی BCM (کنترل بدنه داخل اتاق)، FCM (کنترل داخل کاپوت)، ICN (صفحه کیلومتر) و MFD (نمایشگر داشبورد) تشکیل شده است. اکوماکس فرآیند برنامهریزی آپشنهای فابریک فرانسوی را به شدت محدود کرده است. با این حال، یکی از مزایای اقتصادی این شبکه در بازار خدمات، قیمت مناسب قطعات مصرفی آن است؛ به طوری که در صورت آسیبدیدگی کلیدهای شیشه بالابر در اثر آبخوردگی، هزینه تعمیرات سیستم اکوماکس بسیار ناچیزتر از سیستمهای قدیمی خواهد بود.
۲. شبکه اکوماکس سازه پویش (SPCO)
این سیستم توسط قطعهساز داخلی سازه پویش طراحی شده و نود مرکزی آن SBCM یا جعبه فیوز IPFRB نام دارد. روی پوسته کیلومتر این مدل نام تجاری SPCO حک گردیده است. نکته بسیار مهم از نظر فنی این است که نودهای شبکه سازه پویش به هیچ وجه با سیستم کروز همخوانی ندارند و سوکتها و سیمکشی آنها کاملاً متفاوت است.
واکاوی تفاوتهای بنیادین پژو ۲۰۶ فرانسوی و ایرانیزه شده
فرآیند ایرانیزه شدن پژو ۲۰۶ از ابتدای سال ۱۳۹۲ با جایگزینی قطعات غربی با قطعات تولید داخل و زنجیره تامین چینی کلید خورد که تاثیر مستقیمی بر رفتار حرکتی، استهلاک و دوام این خودرو گذاشت.
تفاوتهای پیشرانه، انژکتور و سیستم روانکاری
در حالی که موتورهای به کار رفته در هر دو نسخه از نظر ساختاری TU3 و TU5 هستند، اما آلیاژ و مبدا تامین قطعات آنها کاملاً تفاوت دارد:
- نسخههای فرانسوی: اکثر قطعات کلیدی پیشرانه از فرانسه تامین میشدند. در موتور TU5، این سیستم توانایی تولید ۱۰۸ اسب بخار قدرت را داشت. سیستم مدیریت موتور بر پایه واحد کنترل هوشمند بوش (Bosch ME 7.4.4 و ME 7.4.5) و انژکتورهای ساخت بوش عمل میکرد. دریچه گاز برقی این مدل راندمان مصرف بهینه و سواری بسیار نرمی را ایجاد میکرد.
- نسخههای ایرانیزه: تامین قطعات پیشرانه عمدتاً به سازندگان چینی منتقل شد که افت کیفیت را در پی داشت. قدرت موتور TU5 در این نسخهها به ۱۰۵ اسب بخار کاهش یافت. سیستم مدیریت موتور به مدلهای زیمنس (Siemens 2K-34VR) یا یونیتهای شرکت SSAT تغییر یافت. دریچه گاز برقی در اکثر این مدلها جای خود را به دریچه گاز سیمی (مکانیکی) داد. اگرچه دریچه گاز سیمی تاخیر پدال گاز را حذف کرد، اما به شدت مصرف سوخت را افزایش داد و قابلیت نصب کروز کنترل فابریک را ناممکن ساخت.
همچنین محل قرارگیری واحد کنترل موتور (ECU) در نسخههای ایرانیزه به پشت جعبه باتری منتقل گردید تا احتمال سرقت آسان آن کاهش یابد.
جدول مقایسه تفاوتهای ساختاری پژو ۲۰۶ فرانسوی و ایرانیزه
| پارامتر ارزیابی | پژو ۲۰۶ فرانسوی (قبل از ۱۳۹۲) | پژو ۲۰۶ ایرانیزه (۱۳۹۲ به بعد) |
|---|---|---|
| کیفیت مونتاژ بدنه | فواصل منظم پنلها، عایقبندی بسیار دقیق دربها | فواصل نامتقارن، نیاز به فشار زیاد برای بستن دربها |
| کیفیت تریم داخلی | داشبورد نرم با قطعات پارچهای لطیف در رودریها | پلاستیکهای خشک و زمخت، صندلیها با فوم ضعیف |
| سیستم ترمز ضدقفل | بوش MK70 با ترمزگیری نرم و توزیع دقیق نیرو | ماندو (Mando) با عملکرد خشن و قفل شدن ناگهانی |
| کروز کنترل | فعالسازی نرمافزاری آسان از طریق پورت OBD | غیرقابل نصب یا نیازمند تغییر کامل درخت سیمکشی |
| سطح صدای کابین | عایقبندی عالی، صدای پیشرانه در دورهای پایین نامحسوس است | نفوذ بالای صدای جاده و طنینانداز شدن صدای موتور |
چالشها، نقایص فنی و اصول نگهداری پیشرانههای TU3 و TU5
هر دو پیشرانه استفادهشده در پژو ۲۰۶ با وجود مزایای گسترده نظیر مصرف سوخت پایین، دارای ویژگیهای نگهداری خاصی هستند که غفلت از آنها هزینههای گزافی را به مالک تحمیل میکند.
چالشهای پیشرانه TU3 (پژو ۲۰۶ تیپ ۲ و ۳)
پیشرانه TU3 یک موتور سبک با وزن ۱۱۴ کیلوگرم و نسبت تراکم ۹.۶ به ۱ است. این پیشرانه علیرغم مصرف بهینه شهری، در مسیرهای برونشهری و تحت فشار بار زیاد، استهلاک بالایی را تجربه میکند. بزرگترین نقص شناختهشده موتور TU3، ضعف شدید واشر سرسیلندر آن در برابر افزایش دما است. نقص در عملکرد واترپمپ، کثیفی پرههای رادیاتور یا خرابی ترموستات به سرعت باعث بالا رفتن دمای موتور و در نهایت تاب برداشتن سرسیلندر و سوختن واشر سرسیلندر میگردد.
روغن موتور استاندارد برای این پیشرانه باید دارای شاخص گرانروی 10W40 با سطح کیفی SL یا SN باشد. حجم روغن مورد نیاز با تعویض فیلتر ۳.۲ تا ۳.۲۵ لیتر است و در شرایط رانندگی عادی، تبخیر و کاهش حداکثر ۰.۳ لیتر روغن در هر ۱۰۰۰ کیلومتر برای این موتور طبیعی است. در مقایسه با پیشرانه M15 سایپا (مورد استفاده در کوییک)، موتور TU3 دارای قدرت کمتر (۷۵ اسب در مقابل ۸۷ اسب بخار) است اما به دلیل برخورداری از آلایندگی کمتر و عملکرد نرمتر، برای کاربریهای آرام شهری برتری دارد.

چالشهای پیشرانه TU5 (پژو ۲۰۶ تیپ ۵ و صندوقدار V8)
پیشرانه ۱۶ سوپاپ TU5 به عنوان یکی از بادوامترین موتورهای تولید داخل شناخته میشود که نسبت تراکم آن ۱۰.۵ به ۱ است. این موتور حساسیت بالایی به نوع روغن مصرفی به ویژه در دورهای موتور بالا دارد. حجم روغن موتور استاندارد آن با تعویض فیلتر معادل ۳.۲۵ لیتر است و روغن با شاخص 10W40 SN برای آن توصیه میگردد. از عیوب متداول این پیشرانه میتوان به روغنریزی مداوم از واشرهای درب قالپاق، پوسیدگی و نشتی شلنگهای بخار روغن و خرابی زودهنگام کویلهای جرقه اشاره کرد که منجر به بدسوزی و لرزش شدید موتور میشود.
چالشهای گیربکس اتوماتیک AL4 (تیپ ۶ و SD V9)
گیربکس اتوماتیک AL4 مجهز به یک بلوک هیدرولیکی (ساعت گیربکس) با ۸ عدد شیر برقی (سولنوئید) برای مدیریت و تقسیم فشار روغن است. دمای کاری بسیار بالای این گیربکس باعث میشود روغن در صورت عدم تعویض به موقع، خواص خود را از دست داده و برادههای فلزی ریز در مسیر شیرهای برقی رسوب کنند. این امر افت شدید فشار روغن، تقه زدنهای خشن در زمان تعویض دندهها و در نهایت فعال شدن حالت اضطراری گیربکس (گیر کردن در دنده ۳ و چشمک زدن چراغهای برف و اسپرت) را به دنبال دارد. تعویض منظم روغن گیربکس و شستشوی ساعت هیدرولیکی از اصول حیاتی نگهداری این گیربکس است.
نتیجهگیری و چکلیست کاربردی خرید پژو ۲۰۶
پژو ۲۰۶ خودرویی مهندسیشده، جذاب و دینامیک است که در صورت مراقبت اصولی، سواری بسیار لذتبخشی را ارائه میدهد. با این حال، بالا بودن هزینه قطعات یدکی و استهلاک قطعات الکترونیکی، دقت دوچندانی را در زمان خرید مدلهای کارکرده میطلبد. جدول زیر به عنوان یک راهنمای کاربردی برای خریداران تدوین شده است تا در زمان بازدید خودرو از هزینههای پنهان جلوگیری نمایند.
جدول چکلیست بازرسی تخصصی پیش از خرید پژو ۲۰۶
| بخش مورد بررسی | روش بازرسی تخصصی | اهمیت فنی و پیامدها |
|---|---|---|
| سیستم الکترونیکی و شبکه | بررسی پشت آمپر، باز کردن درپوش جعبه فیوز زیر فرمان برای مطابقت نوع سیستم برق (Crouse یا SPCO یا JAEGER) | عدم تطابق نودها منجر به هزینههای سنگین در تعمیرات سیستم مالتیپلکس میشود. |
| سیستم خنککننده موتور | باز کردن درب رادیاتور در حالت سرد و بررسی عدم وجود لایههای چربی یا کف کرمرنگ روی درب موتور | وجود ذرات روغن در آب نشاندهنده شروع فرسودگی و سوختن واشر سرسیلندر است. |
| گیربکس اتوماتیک (AL4) | رانندگی با خودرو تا رسیدن به دمای کاری بالا و بررسی عدم چشمک زدن چراغهای S و W روی صفحه کیلومتر | چشمک زدن نشاندهنده خطای شیر برقی و افت فشار روغن گیربکس است. |
| پایداری اکسل عقب | عبور از دستاندازها و بررسی صدای کوبش شدید یا زاویه غیرعادی چرخهای عقب (حالت هشتی شدن چرخها) | خرابی بلبرینگهای ژاک اکسل عقب نیاز به تراشکاری و هزینههای تعمیراتی بالا دارد. |
| سیستم ترمزگیری | ترمزگیری شدید در سرعتهای متوسط برای تست صحت عملکرد و عدم لرزش شدید پدال ترمز زیر پا | پدیده تاب داشتن دیسکها یا ایراد در مدولاتور ترمز ضدقفل را مشخص میکند |
سوالات متداول تفاوت تیپهای مختلف پژو ۲۰۶
پژو ۲۰۶ صندوقدار به دلیل بهرهمندی از سیستم تعلیق پیشرفتهتر در محور عقب (اکسل تقویتشده برگرفته از مدل RC)، پایداری و هندلینگ بسیار بهتری در پیچها دارد و کوبش عقب آن کمتر است. بنابراین برای کاربریهای خانوادگی و جادهای، مدل صندوقدار قطعاً برتری دارد.
در مدلهای ایرانیزه مجهز به دریچه گاز سیمی و سیستم انژکتور زیمنس یا SSAT، نصب کروز کنترل فابریک به دلیل عدم پشتیبانی سختافزاری ECU امکانپذیر نیست و نیاز به نصب کیتهای کروز کنترل افترمارکت با موتور کشنده دارد. این کار در مدلهای فرانسوی قدیمی با دریچه گاز برقی بوش به سادگی قابل انجام بود.
این مشکل عمدتاً ناشی از کاهش کیفیت روغن گیربکس، گرفتگی مجاری ساعت هیدرولیکی و خرابی شیرهای برقی کنترل فشار روغن در گیربکس AL4 است که با داغ شدن روغن و شل شدن آن، افت فشار در سیستم تشدید میشود.
استفاده مداوم از مایع ضد یخ استاندارد به عنوان مکمل خنککننده، تعویض به موقع ترموستات (ترجیحاً هر سال یک بار)، شستشوی دورهای پرههای رادیاتور و تعویض روغن موتور در فواصل زمانی منظم ۵,۰۰۰ کیلومتری به همراه فیلترها، ضامن سلامت واشر سرسیلندر این موتور است.